De dood is verweven met het leven. Elke ademhaling nodigt ons uit om los te laten wat geweest is en te verwelkomen wat komt.
Deze driedaagse ervaringsgerichte workshop, gegeven door Suzanne Yates¹, onderzoekt hoe de Acht Wonderbaarlijke Vaten (beter bekend in het Nederlands onder de naam Wondermeridianen) uit de Traditionele Chinese Geneeskunde ons ondersteunen in de voortdurende cycli van dood, wedergeboorte en transformatie.

Nathalie Rinskopf² en Marc Van Espenhoudt³

Einde, begin en het continuüm van het leven
De dood hoort bij het leven. Elke ademhaling, elk einde, elke transformatie nodigt ons uit om los te laten – om ‘te sterven’, los te laten, van wat was, zodat er iets nieuws kan ontstaan.
Deze workshop onderzoekt hoe deze Wondermeridianen ons begeleiden doorheen de niet aflatende cycli van dood en wedergeboorte – vanaf de eerste ademhaling bij de geboorte tot de laatste adem bij de dood. Je zal ontdekken hoe deze diepe kanalen ons helpen uit te ademen, los te laten, te transformeren en te rouwen, en hoe ze ons begeleiden bij het begeleiden van stervenden en degenen die achterblijven.

De dood als integraal onderdeel van het leven
Al tijdens ons bestaan in de moederschoot leert ons lichaam het ritme van het loslaten. De geboorte zelf is een vorm van dood — een doorgang door een poort naar het onbekende.
Onze eerste ademhaling laat een diepe indruk na van deze overgang. Via de Longen ademen we de Lichamelijke Adem (Po) in — het aspect van de geest dat ons verbindt met de fysieke wereld en onze vorm en grenzen creëert: het domein van het Metaal. Bij de dood wordt de adem onze laatste offergave die terugkeert naar de Aarde om nieuw leven te voeden.
Elke uitademing is een kleine dood; elke inademing een nieuw begin. Het Conceptie- (Ren Mai) en het Gouverneurvat (Du Mai) dragen dit heilige ritme van opname en loslaten, en verenigen de Hemel en de Aarde in ons.

De Wonderbaarlijke Vaten door de overgangen van het leven
De Wondermeridianen begeleiden ons bij elk einde en elk begin — niet alleen bij de fysieke dood, maar ook bij de vele kleine sterfgevallen die onze groei en transformatie markeren.
De Motiliteitsvaten (Qiao Mai) ondersteunen de dagelijkse overgangen — het einde en het nieuwe begin van elk moment: het einde van de dag, de verandering van ritme, de simpele handeling van afscheid nemen of hallo zeggen.
De Verbindingsvaten (Wei Mai) helpen ons bij het doormaken van diepere overgangen — verhuizingen, scheidingen, veranderingen van baan, of overgangen zoals de menopauze en het ouder worden. Ze dragen de herinnering aan de manier waarop we de eindes in ons leven hebben beleefd.
Diezelfde Verbindingsbanen stellen ons in staat om onze banden met de gewone werkelijkheid wat minder strak te maken — zoals tijdens meditatie, dromen, menstruatie, geboorte, ziekte of rouw. Deze momenten van afdaling in de “donkere nacht van de ziel” bereiden ons voor om de dood niet met angst, maar met dankbaarheid te verwelkomen — als een vertrouwd ritme van bevrijding en vernieuwing.

Suzanne werkt met de Wondermeridianen sinds ze deze ontdekte tijdens haar werk met zwangere vrouwen in de jaren 1990. Na het passeren van andere “poorten”, waaronder de menopauze en het overlijden van haar beide ouders, begrijpt ze de impact ervan op ons hele leven, van geboorte tot dood.

Inhoud van deze stage

U leert:

• De kenmerken en het belang van de Acht Wondermeriaden en hun rol in de Traditionele Chinese Geneeskunde.
• De relatie tussen de Acht Wondermeriaden en de twaalf klassieke meridianen. Hoe de Wonderbaarlijke Vaten ons leiden door de acht poorten van transformatie en de vele eindes en beginpunten van het leven.
• Het verband tussen hun embryologische ontwikkeling en vroege “dood en wedergeboorte”.
• Hun eigenschappen, functies en indicaties in rouw-, verlies- en stervensprocessen.
• Hoe stervenden te begeleiden en de levenden te ondersteunen door aanraking, bewustzijn en aanwezigheid.

De stage, dag na dag

• Dag 1: Inleiding tot de Wondermeridianen en hun relatie tot de dood
  De adem als geboorte en dood — Conceptie- en Gouverneursvaten
  Vroege sterfgevallen en hun invloed op ons leven — Doordringend- en Gordelvaten
  Begeleiding bij vroege en onzichtbare verliezen — werken met de innerlijke familie

• Dag 2: Het sterven doden tijdens het leven – de acht poorten van transformatie
  Het verkennen van eindes en beginpunten gedurende de levenscyclus
  Werken met de Motiliteits- en Verbindingsvaten

• Dag 3: Begeleiding bij de dood en stervenden
  Aanraking, aanwezigheid en het energetische proces van de dood
  Ondersteuning van de achterblijvers — rouw als transformatie
  Begrijpen hoe de acht Wondermeridianen samenwerken

Deze stage is bedoeld voor derdejaars shiatsu-studenten, shiatsu-beoefenaars, verloskundigen, acupuncturisten of massagetherapeuten die enige kennis van shiatsu hebben en al les hebben gehad van Suzanne Yates of een Wellmother-docent.

Het aantal plaatsen is beperkt!

Praktische informatie:

• Van 11 tot 13 september 2026 in de Rōgetsudō dojo, Rue Renier Chalon 48, 1050 Elsene
• Het tijdschema is van 9.30 tot 17.30 uur, alle drie de dagen
• Prijs: 360€ (excl. btw)
• Suzanne Yates geeft les in het Frans
• Inschrijven: https://forms.gle/XTwF69ADdLznRio1A
• Info via e-mail: 𝘮𝘷𝘢𝘯𝘦𝘴𝘱𝘦𝘯𝘩𝘰𝘶𝘥𝘵@ 𝘨𝘮𝘢𝘪𝘭.𝘤𝘰𝘮 of 𝘯𝘢𝘵𝘩𝘢𝘭𝘪𝘦𝘳𝘪𝘯𝘴𝘬𝘰𝘱𝘧@ 𝘩𝘰𝘵𝘮𝘢𝘪𝘭.𝘤𝘰𝘮

¹     Suzanne Yates is een internationaal gerenommeerd therapeut, docent, onderzoeker en innovator. Als gepubliceerd auteur en expert op het gebied van shiatsu en prenatale en postnatale lichaamstechnieken leidt ze al meer dan 30 jaar artsen, verloskundigen, verpleegkundigen, shiatsu-therapeuten en masseurs op in de begeleiding van moeders en baby's. Yates is de oprichtster van Wellmother: www.wellmother.uk

²     Nathalie Rinskopf is sophrologe,  shiatsu-beoefenaar en lesgever. Ze heeft een praktijk in Sint-Pieters-Woluwe. Meer info: http://www.sophro-shiatsu-bruxelles.com

³     Marc Van Espenhoudt is shiatsu-beoefenaar en lesgever. Hij heeft een praktijk in Ukkel. Meer info: https://www.mve-shiatsu.be . Sinds 2025 is Marc ook lid van de Raad van bestuur van de BSF.